شناختی در مورد شهر قم و مطالعات اقلیمی

شناخت تاريخي شهر قم :

شهر قم به علت موقعيت جغرافيايي خودازآغاز پيدايش در مکان نخستين خويش پابرجا مانده است و به همين واسطه وضعيت ممتازي در ميان شهرهاي ايران دارد و از اين لحاظ نمونه‌ي قابل مطالعه‌اي براي شناخت نحوه‌ي شکل‌گيري کالبدي شهرهاي ايران در دوره‌ي اسلامي و يافتن مدل عمومي تحول و تکوين شهرهاي ايران مي‌باشد.
در اين تحقيق سعي شده است که اين ويژگي تاريخي شهر قم يعني تاثير مکان زيستگاهي شهر در تشکيل کالبدي آن در پيشينه‌ي تاريخي شهر پي‌جويي شود. مطالعه‌ي تاثيرات فرهنگي در شکل‌گيري فضاهاي سنتي شهري مستلزم تجزيه و تحليل مباني «فرم» شهري است که خود تحقيق گسترده‌اي را مي‌طلبد.
منبع اصلي اين بررسي «تاريخ قديم قم» تاليف حسن‌بن‌محمدبن‌قمي، نوشته شده در سال 378 هجري است. اين مآخذ کهن‌ترين سند تاريخي موجود درباره‌ي شهر قم مي‌باشد، به ياري اين کتاب و مشاهدات عيني و نقشه‌هاي موجود شهري، بافت قديمي شهر قم مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است.
درباره‌ي تاريخ قم، سواي اين کتاب منابع ديگري وجود دارد، ولي براي منظور ما همان کتاب نخستين کفايت مي‌کرد. زيرا ساير اسناد هر چه در اين زمينه آورده‌اند، رونويسي از تاريخ قديم قم بوده است. معهذا ساير مراجع نيز براي گشودن دشواري‌هاي کار و اثبات تاريخي مشاهدات مورد استفاده قرار گرفته‌اند. امروزه دانستي‌هاي ما درباره‌ي منابع و مآخذ تاريخ قم، مرهون زحمات چندين ساله‌ي دانشمند گرانقدر، حسين مدرسي طباطبايي است، بر خود واجب مي‌دانم اين نوشته‌ها را تقديم ايشان نمايم.

زيستگاه‌هاي تاريخي پهنه‌ي قم

کشاورزي و مدنيت قم مرهون رودخانه‌اي به نام «قم‌رود» يا «اناربار» که از وسط دشت مي‌گذرد. اين رودخانه از کوه‌هاي گلپايگان سرچشمه مي‌گيرد و سر انجام به درياچه‌ي نمک مي‌ريزد. بستر اين رودخانه بيشتر اوقات به صورت مسيل خشکي به نظر مي‌رسد، اما اين خشکي بيشتر از هر چيز به علت بهره‌برداري کامل کشاورزان منطقه از آب آن مي‌باشد، به طوري که مي‌توان گفت اين رودخانه مايه‌ي حيات شهري و روستايي پهنه‌ي قم در طول تاريخ بوده است. تلاش‌هايي که طي قرون براي بهر‌ه‌مندي از آب اين رودخانه به عمل آمده، فصل مهمي از تاريخ سياسي و اقتصادي قم را به خود اختصاص مي‌دهد.

مکان شهر باستاني قم

در ميان اين حصارها و روستاها، در جنوب‌شرقي قم، مزرعه و نهري به نام شهرستان وجود دارد، که يکي از مکان‌هاي باستاني اين دشت است. در قرن چهارم هجري در مزرعه‌ي شهرستان ديه يا دژي به همين نام وجود داشته است. مولف تاريخ قديم قم در سابقه‌ي باستاني اين مکان مي‌گويد: بعضي از مردم قم روايت کنند که اين ده راخماني (هماي دختر بهمن پسر اسفنديار)، بنا کرده است بر دست مردي نام شهر …. . البته داستان عمارت شهرستان، به دست خماني از جمله افسانه‌هايي است که درباره‌ي بنيان‌گذاري بسياري از شهرها و روستاهاي باستاني ايران گفته‌اند. اغلب اين قصه‌ها تنها گوياي قدمت آن نقاط است و اعتبار تاريخي چنداني ندارند.

ملاحظات اقليمي شهر قم 

رنگ نما :
مقدار حرارتي كه در اثر تابش آفتاب ، در سطح يك جسم ايجاد مي شود نه تنها به جهت بلكه به رنگ و بافت (درصد صيقلي بودن) آن سطح و همچنين سرعت جريان هوايي كه در پيرامون آن سطح در جريان است نيز بستگي دارد. ميزان حرارت ايجاد شده در اثر تابش آفتاب، در يك سطح با روشني رنگ و سرعت جريان هوا در آن سطح نسبت عكس دارد.
با توجه به جدول : رنگهاي تيره پيشنهاد مي شود.

تاثيرات بافت و تخلخل مصالح :

ـ تاثيرات دما و بارش : با توجه به اينكه منطقه داراي تغييرات دماي زياد و بارش باران و برف مي باشد بايد مصالح جداره ها (نما) به شكلي باشد كه كمترين تخلخل و بافتي يكنواخت داشته باشد.
ـ انعكاس نور و حرارت: درداخل ساختمان و كف بيرون ساختمان احتياج به مصالحي است كه نور و حرارت را منعكس و به محيط انتقال دهد ولي در نما احتياج به مصالحي است كه نور را جذب نمايد.

استفاده از عايق حرارتي :

تمام مصالح ساختماني تا اندازه اي در مقابل انتقال حرارت مقاوم هستند، ولي اين مقاومت در اكثر اين مصالح به اندازه كافي نيست، لذا عايقهاي مناسب حرارتي در داخل يا روي سطح آنها معمولا نصب مي شود.
در هر زمان ويا هر مكاني كه درجه حرارت محيط از درجه حرارت آسايش انسان كمتر باشد استفاده از عايق حرارتي ضرورت دارد (يا زماني كه بايد حرارت داخل ساختمان تامين شود) همچنين زماني كه بايد از وسائل مكانيكي جهت برودت ساختمان استفاده كرد، نصب عايق حرارتي جهت تامين آسايش در تابستان ضرورت پيدا مي كند. مطلب سوم اينكه ديوارهايي كه عايق حرارتي دارند در زمستان گرمتر خواهند بود. همچنين نصبت عايق حرارتي در پشت ديوارهاي زير زمين از تعرق آنها در تابستان جلوگيري مي كند.

شناخت تاريخي شهر قم : 1
ارتقا قم به مقام شهر : 10
مکان مسجد جامع قم: 11
ه‍ ) شالوده‌ي شهر اسلامي قم : 15
و ) ساخت شهر قديم قم : 17
ر) نحوه‌ي تشکيل محلات شهر قديم قم : 19
محله‌ي آستانه : 23
محله‌ي دولت‌خانه : 24
ز) خاستگاه شهر قم : 26
شرايط اقليمي شهر قم : 28
موقعيت جغرافيايي : 29
كانون‌هاي بحراني فرسايش بادي در استان قم : 30
روشهاي مبارزه با بيابان‌زدايي : 31
توپوگرافي استان قم : 31
ناهمواري‌هاي استان : 32
زمين شناسي استان قم: 36
رودهاي استان قم : 37
قمرود: 38
درياچه‌هاي استان قم : 40
مشكلات آب در استان قم : 41
جنگل‌ها و مراتع استان : 42
باد : 47
دما و رطوبت هوا : 49
مخاطرات طبيعي استان : 54
ويژگي‌هاي جمعيّتي : 65
ملاحظات اقليمي : 67
رنگ نما : 67
تاثيرات بافت و تخلخل مصالح : 68
استفاده از عايق حرارتي : 68
جنس مصالح: 69
فضاهاي پر و خالي : 69
ارتفاع ساختمان : 69
ابعاد پنجره و سطح نورگير : 69

این فایل دارای 72 صقحه به صورت فایل word قابل ویرایش میباشد.

دانلود مستقیم از سایت معماری بنا:

12600 تومان – خرید


 

mohammadi morteza

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

Next Post

دانلود پاورپوینت معرفی سازه هاي نو

چ مه 12 , 2021
مقدمه تامين مسکن یک ضرورت برای هر خانواده ایرانی است و با توجه به نوع اقتصاد کشورمان این موضوع از اهمیت بسیار بالایی نسبت به سایر کشورها برخوردار است و به عنوان یک سرمایه و پشتوانه برای مردم محسوب می‌شود. لذا با احتساب اینکه قسمت اعظم درآمد خانواده‌ها صرف خرید […]

جدیدترین مطالب معماری بنا

سبد خرید